گیمیفیکیشن چیست؟

در تعریفی که در سایت ویکی پدیا آمده است تعریف را این گونه بیان کرده است: گیمیفیکیشن (بازی انگاری) استفاده از خصوصیت‌ها و تفکرات بازی گونه است در زمینه‌هایی که ماهیت بازی ندارند. انگار کردن کار به بازی یا بازی انگاری را می‌توان مفهومی قدیمی دانست که چند سالی است دیدگاهی آکادمیک و منسجم گرفته است. مفهوم اولیه بازی انگاری را می‌توان اینطور بیان کرد: استفاده کردن از انگیزاننده‌های طبیعی برای به حرکت درآوردن مخاطب. از آنجا که یکی از انگیزاننده‌های جذاب برای انسان تفریح و بازی است، این نقطه را می‌توان همان نقطهٔ آغازین مفهوم بازی انگاری دانست.

خب از این تعریف همانگونه که مشخص می شود ما برای ایجاد انگیزه در طیفی از مشتریان چه بالقوه و چه بالفعل از گیمیفیکیشن استفاده می کنیم.

واژه گیمیفیکیشن اولین بار در سال ۲۰۰۲ ابداع شد، ولی تا سال ۲۰۱۰ چندان مورد استقبال قرار نگرفت. این مفهوم در سال ۲۰۰۸ در زمینه رسانه های دیجیتال مطرح شد و با انتشار کتاب چگونگی استفاده از مکانیزم‌های بازی ، رواج پیدا کرد. در سال ۲۰۱۱ این رویکرد مورد توجه شرکت های سرمایه گذاری قرار گرفت و همزمان تحقیقات و مطالعات دانشگاهی فراوانی درباره آن اغاز شد. شرکت های متعدد با درک فرصت ایجاد شده به واسطه این نگاه تازه، در این حوزه سرمایه گذاری کردند و به ارائه خدمات بازی آفرینی به آنها پرداختند.
۲۰۱۱ سال بازی کاری بود. در این سال بازی کاری در صنعت و دانشگاه ها مورد توجه قرار گرفت. این سال با اولین کنفرانس بازی کاری در ژانویه آغاز شد. گارتنر محبوبیت بازی کاری را اینگونه تبیین کرد: “بیش از ۵۰% سازمان هایی که فرآیند نوآوری را مدیریت می‌کنند، اینکار را با استفاده از بازی کاری انجام می­ دهند!”. پروژه های بازی کاری در این سال، حجم سرمایه گذاری بالایی را جذب کردند.
همانطور که قبلا نیز گفته شد با توجه به شرایط رقابتی که در حال حاضر برای بنگاههای اقتصادی به وجود آمده است و همینطور بالارفتن حجم تبلیغات مستقیم برای مشتریان ، استفاده از روش های خلاقانه ی همچون بازی کاری می تواند به مراتب اثر بخشی بالاتری را برای شما و مجموعه تان به همراه داشته باشد.
با رشد فزایتده ای که در عرصه ی کسب و کارهای دیجیتال اتفاق افتاده و همچنین گسترش شبکه های اجتماعی در بین عموم مردم ، زمینه ی بسیار خوبی فراهم شده است تا در عرصه های مختلف از این گزینه نیز برای ارتباط با مشتریانتان استفاده کتید.
در شرایط کنونی می بایست از هر نوع بهانه یا مناسبت برای برقراری ارتباط با مشتریان استفاده کرد.
امروز دیگر وب سایت یا صفحات اجتماعی شما صرفا مکانی برای ارائه ی تبلیغات محصول ، به شمار نمی رود ، بلکه آنها ابزاری هستند که بتوانید ارتباط مستقیم با مشتریان بر قرار کنید و آنها را در تمامی امور مربوط به فعالیت مجموعه تان سهیم کنید و وجه ی بسیار خوبی از برند مجموعه را به نمایش بگذارید.

از نمونه های قدیمی بازی کاری که شاید در آن زمان مفهوم امروزی خود را نداشت ، ارسال کوپن های حک شده بر روی بسته بندی چیپس و پفک ها بود که با جمع آوری و فرستادن تعداد خاصی از آنها می توانستید یک پوستر از بازیکنان محبوب آن دوران را در جلوی درب منزل دریافت کنید.

مثال هایی از کاربرد گیمیفیکیشن

نایکی پلاس را می توان یک مثال کلاسیک در حوزه ی بازیکاری ( Gamification ) دانست .NIKE+  محصولی از شرکت نایکی است که شامل یک سنسور کف کفش می باشد و مواردی چون سرعت و مسافت دونده را اندازه گیری می کند . برای این امکان اپلیکیشن هایی ساخته شده است که در آن به خوبی از بازی کاری استفاده کرده است.
اپلیکیشنی که به کاربر امکان به اشتراک گذاری ، مقایسه و رقابت بر سر امتیاز هایی که Fuel point نام دارند را می دهد.استفاده از نشان، امتیاز ،بازخورد ، رقابت با خود و دوستان و social بودن از ویژگی های بارز این اپلیکیشن است.
استفاده از این مفهموم جدید در طی چهار سال ، چهار ده درصد سهم بازار نایکی را افزایش داد .

در هر کسب و کار با توجه به شرایط موجود ، می توان نمونه های زیادی از این گونه بازی کاری ها را دید .حتی در کسب و کارهای سنتی نیز به وفور از این دست موارد دیده می شود.به عنوان مثال عمده فروشی که مشتریانش را بر اساس میزان خرید اعتبار سنجی کرده و برای افرادی خاص حتی بدون دریافت هیچ نوع چک یا وجهی نسبت به تحویل اجناس اقدام می کند .
استفاده ی هماهنگ از تمامی ابزارهای موجود و ظرفیت های مجموعه می تواند شما را به اهداف مربوط به بازی کاری برساند.

نمونه های کاربردی نوانک

ا-رستورانی که ارزش های کار خود را به مشتریان نمایش می دهد.

همانطور که اطلاع دارید از زمان سفارش غذا تا لحظه ی سرو آن فرصت مناسبی است که بتوان به بهترین شکل مشتری خودتان را تحت تاثیر قرار دهید.این رستوران موفق ، همزمان با ارائه ی فیش صندوق ، برگه ای را نیز در اختیار ایشان قرار می داد که هم جنبه ی سرگرمی داشت به خاطر ارائه ی فال های متولدین ماههای سال و هم جنبه ی آموزشی  ، به دلیل اینکه فهرست کاملی از اجزا ی تشکیل دهنده ی غذا و همینطور دستور پخت و ارزش های غذایی ارائه می داد .به مشتریان نیز در طی همان برگه ها گفته می شد که می توانند با دقت آنها را مطالعه کنند و منتظر اجرای این برنامه ی هیجان انگیز باشند.این رستوران  بعد از صرف غذا توسط مشتری ، دو یا سه سوال در خصوص ارزش های غذایی و ترکیبات به وجود آورنده آن را در طول هفته از طریق نوانک برای ایشان ارسال می کرد و بعد از طرح سوال سه گزینه ای در صورت وارد شدن دو پاسخ صحیح از سه سوال مطرح شده آن فرد می توانست به همراه یک همراه برای دریافت سرویس عصرانه رایگان در روز میانی هفته اقدام کند .

با همین راه حل ساده شما با یک تیر چند نشان را زده اید .
اول اینکه مشتری را علاقه مند کرده اید که نسبت به آن چیزی که دریافت می کند آگاه باشد .آگاهی نسبت به محصول موجب علاقه مندی هر چه بیشتر نسبت به دریافت خدمات می شود همچنین یک فرد آگاه می تواند تبلیغ کننده ی بسیار خوبی برای برای شما باشد به این جهت که اگر در موارد مشابه در هر محفلی صحبتی به میان آید ، مشتری آگاه با جدیت از محصول یا سرویس های شما دفاع می کند یا تبلیغ کیفیت خوب شما را بدون هزینه انجام می دهد.
دومین مزیت که برای شما وجود دارد حفظ ارتباط با مشتری به بهانه ی طرح سوال و دریافت پاسخ با علاقه مندی خودشان است …یعنی آن فرد احتمالا آن برگه را به درستی مطالعه کرده یا حتی نزد خود حفظش کرده است و منتظر ارسال سوالات از سمت شماست تا بلافاصله نسبت به پاسخگویی آن اقدام کند.سومین مورد ارائه ی سرویس عصرانه در زمانیست که رستوران در اوج شلوغی خودش نیست و این اقدام مناسب می تواند در نمایش میزان علاقه مندی مشتریان حتی در تایم های غیر پیک نیز بسیار تاثیر گزار باشد .
سوم اینکه آن نفر همراه ، می تواند یک مشتری جدید برای مجموعه باشد که با اقدام نه چندان هزینه بر جذب رستوران شده است.
چهارم اینکه این موضوع می تواند بصورت ویروسی در بین مشتریان پخش شود که آن رستوران اقدام ویژه ای برای ارائه ی سرویس خود می کند و بر جذابیت های کار بیافزاید.

2 –مجموعه ای که نسبت به حفظ ارزش ها پایبند است.

فرهنگسرایی که نمونه صداهای مختلف از سریال ها ، موسیقی های نوستالژیک یا موسیقی های محلی را به مناسبت های مختلف از طریق نوانک برای افراد ارسال می کرد و میخواست تا اعلام کنند که این صدا مربوط به چه فیلم ، برنامه ی کودک ، یا موسیقی محلی کدام شهر است و در صورت ارسال پاسخ صحیح بلیط رایگان ورود به سالن تئاتر را در اختیارشان قرار می داد.

3-رایگان سفر کنید

مجموعه ی تاکسی تلفنی که به ازای هر ده سفر درون شهری مشتریان ، یک سفر رایگان به ایشان تعلق می داد و از طریق نوانک این موضوع را به مخاطبین خود نیز اعلام می کرد.اطلاع رسانی دریافت سفر رایگان نیز معمولا بعد از پایان سفر هشتم یا نهم اتفاق می افتاد که عنوان می کرد که در صورت دریافت یک یا دو سرویس دیگر می توانند یک سفر رایگان نیز دریافت کنند.

4 –از اتفاقات روزانه به نفع خودتان استفاده کنید

از حوادث و اتفاقات روزانه به بهترین شکل به نفع خودتان استفاده کنید.موضوعی که چند وقت پیش مطرح شد و به عنوان بازی نهنگ آبی معرفی گردید مثل بمب در تمامی رسانه های صوتی و خبری و شبکه های اجتماعی پیچید و کنجکاوی های زیادی را نیز در همین رابطه به وجود آورد .
همین عنوان خبری و کنجکاوری های به وجود آمده فرصت بسیار خوبی بود تا پیتزا فروشی خلاقی از این فرصت به نفع خود استفاده کند و بازی جالبی را تحت عنوان نهنگ قرمز به وجود آورد .

متد بازی نهنگ قرمز تا حدودی شبیه به بازی اصلی بوده با تفاوتهای بسیار زیادی که موضوع سرگرمی و سلامت را هدف قرار گرفته است.به اینصورت که از طریق نوانک با افراد ارتباط گرفته و دستورات با مزه ای داده می شد که مشتریان می بایست آنها را انجام دهند تا به مرحله ی پایانی آن برسند .
طبق اطلاع رسانی ها به مشتریان گفته شده بود که افرادی که تمایل به انجام بازی دارند در روز شنبه می توانند با تهیه حداقل یک پیتزای بیرون بر در این بازی  ثبت نام کنند و منتظر شروع بازی در راس ساعت 9 شب باشند…
مرحله ی اول : با مشتریان تماس گرفته می شد و از آنها می خواست تا در حین خوردن پیتزا از خودشان فیلم بگیرند و از طریق تلگرام برای ایشان بفرستند …
افرادی که مرحله ی اول را با موفقیت انجام داده اند وارد گام بعدی می شوند
مرحله ی دوم : بعد از حدود یک ساعت از تماس اول ، تماس دوم گرفته می شد و به مشتریان گفته می شد تا از طریق سس قرمز اضافه ای که در اختیارشان قرار داده شده تا نهایتا ده دقیقه ی آینده ، بر روی جعبه ی پیتزا شکل قلب را درست کنند و بفرستند …
و اما مرحله ی آخر
مرحله ی سوم : صبح ساعت 7 با مشتریان از طریق نوانک تماس گرفته می شود و از آنها می خواهد تا  بیدار شوند و همان لحظه شروع به انجام ورزش کنند و در حین انجام حرکات از خودشان فیلم بگیرند و ارسال کنند …
این سه مرحله ی جالب و البته سرگرم کننده بسیار مورد علاقه ی افراد قرار گرفت ، به این دلیل که افرادی که این سه اقدام را کامل انجام می دادند می توانستند تا یک ماه با 70 درصد تخفیف نسبت به خرید پیتزا اقدام کنند.
برای مجموعه ی پیتزا فروشی هم جذابیت های زیادی داشت به این علت که هم توانست شور و نشاطی را برای مشتریانش به همراه بیاورد و هم محبوبیت زیادی را برای خودش ایجاد کند و هم شبکه های اجتماعی خودش را به ابزاری برای نمایش همکاری مشتریانش بدل سازد .

5 –روزهای جهانی و ظرفیت بالای آن

آتلیه ای که بابت هر یک از رویدادهای مهم ثبت شده در تقویم جهانی و فعالیتهایی که توسط مشتریان انجام می گرفت ، خدمات رایگان را ارائه می کرد.
به عنوان مثال در روز جهانی اهدای خون ، افرادی که در مراکز حضور پیدا می کردند و اقدام به اهدای خون می نمودند یا در روز درختکاری یا کتاب خوانی تصاویر مرتبط را ارسال می کردند می توانستند خدمات با تخفیف یا صد در صد رایگان را از ایشان دریافت کنند و نوانک نیز در این بین تمامی خدمات اطلاع رسانی ها و غیره را انجام می داد …

و اما در آخر به گفته ی حضرت رسول اکرم می رسیم که میفرمایند :
یک ساعت اندیشیدن ، بهتر از هفتاد سال عبادت است …

قرار هر روزه ی شما این باشد که زمانی را در طول شبانه روز عمیقا به بهبود اوضاع کسب و کار خود بیاندیشید و مطمئن باشید که تمامی موفقیت های شما در گرو همین تفکرات خواهد بود…